Py Hukuk

Değer Kaybı Tazminatı ve Sigorta Tahkim Komisyonu

Değer Kaybı Nedir?

Değer kaybı, gerçekleşmiş bir trafik kazası sebebi ile onarım, değişim yahut boya işlemleri geçirmiş bir aracın ikinci el piyasasında kazasız emsallerine göre daha düşük satış değerine sahip olması nedeniyle araç sahibinin uğradığı maddi kayıptır.

Değer kaybı kavramı, 2016 yılında Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesine yapılan ekleme ile maddi zararlar teminatı içeriğine doğrudan dahil edilmiştir. Bu değişiklikten önce Yargıtay yerleşik içtihatları ile gerçek zarar kalemleri arasında bulunduğu kabul edilen değer kaybı kavramı, bu değişiklikten sonra hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak şekilde maddi zararlar kapsamına alınmış olmuştur.

Neler Değer Kaybı Yaratır

Sanıldığının aksine gerçekleşen her trafik kazası araçta bir değer kaybı oluşmasına sebep olmayabilir. Örneğin tampon, reflektör, camlar, kaplama gibi parçaların orijinal olarak yenisi ile değiştirilmesi kaydı ile araçta değer kaybı oluşturmayacağı kabul görmektedir. Ancak özellikle, aracın kapıları, çamurluğu, direk sacları, marşbiyel saclarının onarılması, değiştirilmesi yahut boyanması doğrudan değer kaybı yaratır. Fakat önemle belirtmek gerekir ki 165.000 km üzerindeki araçların değer kaybı hesaplanmamaktadır. 

Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır

Aracın kilometresi ve modeli değer kaybın hesabında son derece önemlidir.

Uygulamada değer kaybına sebep olan onarım, değişim ve boya işlemleri ile bu işlemlerin yapıldığı parçaların birlikte değerlendirilmesi ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Ek:1 Değer Kaybı Hesaplaması Formülü ile hesaplama yapılmaktadır. Formül hesabının yanı sıra değer kaybının tespit edilebilmesi bakımından aracın hasarsız nevileri ile benzer onarımlar görmüş emsalleri bakımından ikinci el piyasa rayiç değer araştırması da yapılmaktadır.  Önemle belirtmek gerekir ki 165.000 km üzerindeki araçların değer kaybı hesaplanmamaktadır. 

Değer Kaybından Sorumluluk

Böylelikle araç sürücülerinin geçmişe dönük iki yıl içinde kusursuz yahut tali kusurlu olarak karışmış oldukları trafik kazaları sebebi ile araçlarında meydana gelen değer kaybı tutarını karşı araç sürücüsü, karşı araç sahibi yahut karşı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasını (Trafik sigortası) tanzim eden sigorta şirketinden talep etme hakkı bulunmaktadır. Bu kişilerin sorumlulukları müştereken ve müteselsilen olup, talep içlerinden birine yahut tamamına yöneltilebilir.

Her ne kadar sigorta şirketlerinin değer kaybı zararlarından sorumluluğu bulunmakta ise de, uygulamada zarara uğrayan araç sahipleri tarafından karşı araç sürücüsü yahut işletenine karşı dava yolu ile talepte bulunulmakta olduğu görülmektedir. Ülkemizde yargılamanın uzun ve yüksek masraflı bir süreç olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bu basit hukuki ihtilafın dava yolu ile çözülmeye çalışılması yerine alternatif bir uyuşmazlık çözüm yolu olan tahkim yolu ile çözülmesi daha yararlıdır.

Sigorta Tahkim Komisyonu’nun faaliyet alanlarından biri de hasar gören araç sahipleri ile zorunlu mali sorumluluk sigortasını tanzim eden sigorta şirketleri arasında değer kaybından kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüme kavuşturulmasıdır. Sigorta Tahkim Komisyonunca dava yoluna göre çok daha kısa zamanda ve çok daha az masrafla sonuçlandırılan dosyalarda verilen kararlar tıpkı bir mahkeme kararı gibi kabul görmekte ve doğrudan ilamlı icra takibine konu edilebilmektedir.

Başvuru Nasıl Yapılır?

Maddi hasarlı trafik kazaları sebebi ile araçta son iki yılda meydana gelen değer kaybı tutarının tespitinden sonra karşı aracın trafik sigortasını tanzim etmiş bulunan sigorta şirketine ilgili evraklar ve banka hesap bilgileri ile birlikte gönderilen yazılı başvuru sigorta şirketi tarafından hasar dosyası olarak işleme alınır. Sigorta şirketinin talebe olumlu yahut olumsuz bir cevap vermesi için geçmesi gereken süre 15 gündür. Bu süre içinde başvurucuya herhangi bir cevap verilmemiş olması halinde talep zımnen reddedilmiş sayılır ve Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru hakkı 15. günün sonunda başlar.

Sigorta şirketine yapılan bu başvuru, Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilmek için ön şarttır. Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapılmadan evvel talebin sigorta şirketine iletilmemiş olması başvurunun reddedilmesi sonucunu doğurur.

Sigorta şirketinin süresi içinde cevap vermemesi yahut talebi cevaben reddetmesi veya talep edilen tutardan daha az bir meblağda ödeme yapmış olması halinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na komisyonun web sitesinde yer alan başvuru formunu doldurarak ve başvuru ücretini yatırarak ilgili evraklar ile birlikte başvurulur. Önemle belirtmek gerekir ki başvurucunun başvuru konusu kazada KUSURSUZ yahut TALİ KUSURLU bulunması gerekir.

Başvuruda eksik evrak yahut bilgi bulunması halinde bu eksikliklerin komisyon tarafından verilen süre içinde tamamlanması gerekir, aksi takdirde başvuru yapılmamış sayılır.

Komisyona ulaşmakla kaydı tamamlanan dosya bir hakeme tevdii edilir. İnceleme bu hakem tarafından gerçekleştirilir. Tıpkı dava dosyalarında olduğu gibi değer kaybı tazminat tutarının tespit edilebilmesi için komisyon tarafından dosyaya bir bilirkişi atanır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen rapora karşı her iki tarafın da itiraz hakkı bulunmaktadır. İtirazların yerinde görülmesi halinde ek bilirkişi raporu yahut bağımsız bir ikinci rapor alınması yönünde karar verilebilir.

Başvuru sahibinin kazada kusursuz olması halinde tespit edilen değer kaybı tutarının tamamı hüküm altına alınırken, başvuru sahibinin tali kusurlu olması halinde tespit edilen değer kaybı tutarından kusur oranında indirim yapılır.

Hakem Kararlarına İtiraz

Sigorta hakemlerince 5.000,00 Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen kararlara karşı kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz hakkı bulunmaktadır. Yine 40.000,00 TL üzerindeki uyuşmazlıklar bakımından tarafların temyiz yoluna başvurmaları mümkündür.

Sigorta hakemlerince verilen kararlar doğrudan ilamlı icraya konu edilerek icra takibi ile tahsil edilebilmektedir.

 

Web TasarımGüzida Bilgi Teknolojileri A.Ş.